A.F. Sussmann | Kamienny Bród

 

W 1870 roku  we wsi Kamienny Bród powstała fabryka, która w zamierzeniach miała zajmować się produkcją naczyń glinianych oraz zastaw  porcelanowych.  W źródłach rosyjskich możemy znaleźć informacje, że 1870 rok to data rozpoczęcia budowy fabryki, która faktycznie została otwarta między rokiem 1874 a 1876. Fishel Zussman rozpoczął produkcję drogich naczyń z porcelany i fajansu korzystając z  technologi niemieckiej, Saxon –  naklejki i farby. Fabryka produkowała  również naczynia dla farmacji  oraz  izolatory dla przemysłu  elektrycznego.

W 1881 roku, jej wydajność osiągnie 15.000 rubli, zatrudniając 63 pracowników. Firma zostaje przekazana synowi. W krótkim czasie fabryka zaczęła się bardzo rozwijać i przynosiła wysoki dochód  40 000 rubli.  W latach 80 – tych XIX w  Zussman kupuje od Chartorizhskogo fabrykę w miejscowości Gorodnitsa i przenosi tam produkcje z myślą zwiększenia wydajności.  W 1884 roku zakład wykonał osiągnął ze sprzedaży zastaw stołowych  dochód   w wysokości 85 tysięcy rubli.

 



W 1892 fabryka spaliła się trawiąc dobytek Zyssmana.    Początkowo właściciel myślał by zrezygnować z zakładu, ale po krótkim czasie następuje odbudowa fabryki wprowadzając najnowsze technologie, która staje się jeszcze lepsza i jeszcze bardziej wydajna stawiając na przedmioty użytku domowego.   Wszystko dzięki nowym piecom oraz co ciekawe taśmie produkcyjnej, która w tamtym okresie nazywana była ruchomym stołem. 

W tym okresie w fabryce pracuje około 400 osób. Z ksiąg wynika, że dochód przyniósł 300000 rubli.  W 1892 roku zarejestrowanych było 199 pracowników, w 1913 roku ich liczba wzrosła do 500 osób.


Produkty stały się znane na wielu europejskich rynkach – Niemcy, Polska i Austria.  Za swoją działalność  n różnych wystawach i targach  Zysmann nagradzany jest medalami srebrnymi i złotymi  oraz ma doskonałą opinię wśród biznesmenów.  W Połtawie w 1887 roku w Odessie i Kijowie w 1895 roku zakład został wyróżniony i obdarowany złotym medalem co niewątpliwie wpływało na prestiż fabryki.


Od 1897 roku aż do 1901 roku robiona jest wyłącznie ceramika użytkowa i  sanitarna.   Wynikało to z problemów z dzierżawą gruntu  od Gorodnitsa Zussmanova gdzie mieściła się fabryka.  Roczny obrót osiągnął  70.000 rubli zatrudniając przy tym 80 pracowników.   Wytwarza się  różnego rodzaju wyroby porcelanowe  takie jak sztućce, pojemniki na herbatę i zestawy do kawy, przedmioty sanitarne.   Kiedy  jakości porcelany uległa poprawie a fabryka weszła na stabilny kurs rozwoju wzrosła liczba pracowników, a roczny obrót zgodnie z 1913 roku wyniósł 180 000 rubli. Właściciele rozwijając fabrykę zapraszali zagranicznych mistrzów przy których mogli uczyć się  najnowszych technik drukarskich oraz malarskich.

Według A. V. Selivanova, na początku XX wieku fabryka Zussmana zaczęło malować akwarelowe pejzaże, które technologicznie wyprzedzały epokę.  Ponadto  uważa się , że ​​Zussman przeniósł produkcję pejzaży  do zmechanizowanej fabryki Kuzniecowa by móc u siebie  skoncentrować się  tylko i wyłącznie na tanich powtarzalnych rzeczach.W czasie pierwszej wojny światowej Zussman wyemigrowali za granicę tracąc fabrykę. Pożar w 1916 roku zniszczył niemal całkowicie  manufakturę. 


SYGNATURY:

O pracownie: Maciej Janiszewski

Źródła:

  • FS Petryakova Kam’yany Brіd: s іstorії fajans Ukraina kіntsya XIX – SMO. XX wieku. // Narodoznavchі zoshiti.
  • Instytut narodoznavstva Natsіonalnoї Akademia Nauk Ukrainy; cel. Ed. S.Pavlyuk. – 1996 – 3 Zoshit (9). – p.186
  •  Tufan Porcelain osmanskyh Alexander Sultanov z markoy «Iser-I Istanbul» 1845-75 z kolekcji Muzeum Dvorce Topkalы. // Vynohradovskye czytania w Petersburgu. Porcelana XVIII-XXI wieku. Firmowe. Kolekcja. Eksperci: Materiały mezhdunarodnыh konferencji naukowych i praktycznych 2007-2009 / comp: E.M.Tarhanova
  • https://antikvar.ua/farforovue-proizvodstva/